Inscriptions
verso u. l. with brown pen: 1[8]2.; u. r. with graphite pencil: ISSF; b. l. with brown pen: [illegible]; b. c. with brown pen: [mab?]
Catalogue raisonné
Hulsker 1996 340.1492; de la Faille 1992 I.391.1502
Provenance
- 7.1888, Vincent van Gogh (*1853 Zundert, +1890 Auvers-sur-Oise) (Künstler/-in), Arles
- 1888 – 1891, Theo van Gogh (*1857 Zundert, +1891 Utrecht), Paris, Nachlass
- 1891 – mindestens bis 1912, Johanna van Gogh-Bonger (*1862, +1925), Amsterdam, NachlassBeschriftung auf der Werkrückseite o. l. 1[8]2 verweist auf ein heute nicht mehr auffindbares Verzeichnis, welches Johanna van Gogh-Bonger für Ausstellungen vor 1905 verwendet hat. In dem von van Gogh-Bogner erstellte Inventar für die van Gogh-Retrospektive im Stedelijk Museum von 1905 wird die Zeichnung als «laan Arles pentenkening [Allee Arles Federzeichnung]» mit der alten Inventar-Nummer 182 und einer neuen Nummer 370 erwähnt, vgl. Van Gogh Museum, Inv.-Nr. b5423V1996; Korrespondenz Teio Meedendorp, van Gogh Museum Amsterdam, 30.01.2019; Aust.-Kat. Vincent van Gogh, Stedelijk Museum, 1905, Nr. 370.
- 1912 – höchstens bis 1913, Artz and De Bois (Galerie), Den HaagDas Werk ist als Nr. 37 mit "Landschap weg met figuur" (Preis 900 Guilders) auf einer Liste von Van Gogh Zeichnungen aufgeführt, die im Auftrag von Johanna van Gogh-Bonger 1912 bei Artz and De Bois, Den Haag lagerten, vgl. Van Gogh Museum, Amsterdam, Inv.-Nr. b5423V1996); vgl. Korrespondenz Teio Meedendorp, wie Fussnote 3; Heijbroek/Wouthuysen 1993, S. 205
- Sommer 1913 - mindestes bis 1926, Johannes Henricus de Bois (*1878 Amsterdam, +1946 Haarlem) (Kunsthändler/-in), HaarlemFaille 1992 I.391.1502; J.H. de Bois eröffnete 1913 seine eigene Galerie und übernahm das Werk von Artz & De Bois. Ob er das Werk erworben oder es nur in Kommission hatte, konnte nicht abschliessend geklärt werden. Zwischen 1913-1926 wurde das Werk mehrmals in der Galerie ausgestellt und im De Bois Bulletin erwähnt, vgl. Kat. de Bois, 1913, Nr. 5; Kat. de Bois, 1917, Nr. 5; Kat. de Bois 1926; vgl. Heijbroek/Wouthuysen 1993, S. 138. De Bois versuchte nachweislich im September 1917 und im Januar 1918 das Werk an Felix Grafe, Wien bzw. Richard Bühler, Winterthur für jeweils 1’200 Gulden zu verkaufen, vgl. Heijbroek/Wouthuysen 1993, S. 205.
- wohl, 1926, Unbekannt (Sammler/-in), England, Kaufvgl. Faille 1992, wie oben Fussnote 5. Es ist nicht bekannt um welche englische Privatsammlung es sich handelt könnte. Das Werk war im November 1926 in der Van Gogh Ausstellung der Leicester Galleries in London ausgestellt, vgl. Kat. Leicester Galleries 1926, S. 13, No. 28.
- Verbleib unbekannt
- spätestens ab 6.12.1927 mindestens bis 1.2.1928, Galerie Otto Wacker (Galerie), BerlinVgl. Faille, wie oben Fussnote; Kat. Galerie Otto Wacker 1927, No. 63; Cicerone, 1928, S. 32; Meier-graefe, 1928, Abb. 33; Kat. Neue Galerie, 1928, S. 6, No. 63; Brief Toni Aktuaryus an Wilhelm Wartmann 10.07.1940, Archiv ZKG/KHZ, Eingehende Korrespondenz, 10.30.30.143.
- [Verbleib unbekannt?]
- wohl 1927/1928 - 12.3.1940, Julian Manheimer (*1871 Posen, +1947 Zürich) (Sammler/-in), KaufBrief Toni Aktuaryus an Wilhelm Wartmann, 10.07.1940, wie oben Fussnote 8.
- o.D. – 12.3.1940, Galerie Aktuaryus (Galerie), ZürichAm 16. Februar 1940 schickte Toni Aktuaryus die Zeichnung zur Ansicht dem Kunsthaus Zürich, vgl. Lieferschein und Ansichtsrechnung Galerie Aktuaryus, 16.02.1940, Archiv ZKG/KHZ, Eingehende Korrespondenz, 10.30.30.143. Es konnte nicht abschliessend geklärt werden, ob das Werk bei der Galerie Aktuaryus in Kommission war und wann es in Besitz der Galerie gelangte. Inventarbuch Gr. Slg ZKG/KHZ; Fangblatt Gr. Slg ZKG/KHZ; Sitzungsprotokoll der Sammlungskommission, 16.2.1940, 19.3.1940, 9.12.1940, Archiv ZKG/KHZ, 10.30.10.42.
- ab 12.3.1940, Zürcher Kunstgesellschaft | Kunsthaus Zürich (Museum), Zürich, Kauf, 4800 CHFBrief Wilhelm Wartmann an Toni Aktuaryus 13.03.1940; Archiv ZKG/KHZ, Ausgehende Korrespondenz, 10.30.20.30. S. 389; Sitzungsprotokoll des Vorstands ZKG, 12.03.1940, Archiv ZKG/KHZ, 10.30.10.12.
Provenance category
indications of being looted art
Provenance category (FOC)
C – The provenance from 1933 to 1945 has not been conclusively clarified; gaps in the ownership history remain. According to current research, there is no evidence of Nazi-looted art. There are, however, implications of Nazi-looted art and / or conspicuous circumstances.
Literature (provenance)
- J. F. Heijbroek/E. L. Wouthuysen: Kunst, kennis en commercie. De kunsthandelaar J. H. de Bois (1878-1946), Amsterdam: Uitg. Contact, 1993, S. 205.
- Jacob-Baart de La Faille: Vincent van Gogh. The complete works on paper; catalogue raisonné, San Francisco, CA: Alan Wofsy Fine Arts, 1992, Bd. 1, S. 151, No. 1502.
- Vincent van Gogh. erste große Ausstellung seiner Zeichnungen und Aquarelle, Dezember 1927 Otto Wacker Berlin, hrsg. von Jacob-Baart de La Faille, Ausst.-Kat. Otto Wacker, Berlin: Otto Wacker, 1927, No. 63, mit Abb..
- Tableaux et dessins, prentkunst, Farbenlichtdrucke, Ausst.-Kat. Kunsthandel J.H. de Bois , Haarlem, 1913, No. 5.
- «B» [?]: «Der Zeichner Vincent van Gogh», in: Prof. Dr. Georg Biermann (Hrsg.): Der Cicerone. Halbmonatsschrift für Künstler/Kunstfreunde und Sammler, XX. Jahrgang 20), Leipzig: Klinkhardt & Biermann Verlag, 1928, S. 34.
- Catalogue of an exhibition of works by Vincent van Gogh. November- December, hrsg. von Ernest Brown & Phillips, Ausst.-Kat. The Leicester Galleries, London, 1926, S. 13, No. 28.
- Uitnoodiging tot de expositie Collectie J.H. de Bois , Ausst.-Kat. Kunsthandel J.H. de Bois, Haarlem, 1917, No. 5.
- Julius Meier-Graefe: Vincent van Gogh, der Zeichner, Berlin, 1928, Abb. 33.
- Vincent van Gogh, Aquarelle und Handzeichnungen. Februar-März 1928, hrsg. von Neue Galerie Wien, Ausst.-Kat. Neue Galerie, Wien: Krystall-Verlag, 1928, S. 6, No. 63.
About the provenance
The provenance of this artwork is currently under review at Kunsthaus Zürich. New findings of this research will be published here.
State of research 27.03.2025
Do you have questions, criticism, suggestions, and further information? Please send us a message to provenienzforschung(at)kunsthaus.ch.
Literature (general)
- Meisterzeichnungen, 100 Jahre Grafische Sammlung im Kunsthaus Zürich, hrsg. von Zürcher Kunstgesellschaft | Kunsthaus Zürich, Sammlungskatalog Kunsthaus Zürich, Zürich, 2015, S. 122 f. (ill.).
- Van Gogh and Nature, hrsg. von Richard Kendall/Sjraar van Heugten/Chris Stolwijk, Ausst.-Kat. Clark Art Institute, New Haven: Yale University Press, 2015, No. 24, S. 141 (ill.).
- Van Gogh and Nature, hrsg. von Richard Kendall et al., Ausst.-Kat. Clark Art Institute, Williamstown: Clark Art Institute, 2015.
- Evert van Uitert: Vincent van Gogh, Köln: DuMont, 1977, No. 75 (ill.).
- Jacob-Baart de la Faille: The Works of Vincent Van Gogh: His Paintings and Drawings, Amsterdam: Meulenhoff International, 1970, No. 1502 (ill.).
- Vincent van Gogh. Letters, hrsg. von P. V. Melkova/Ju. I. Kuznecov, Moskau: Iskusstvo, 1966, S. 389 (ill.).
- Jan Hulsker: The New Complete Van Gogh. Paintings, Drawings, Sketches, Amsterdam; Philadelphia: Meulenhoff [u.a.], 1996, No. 1492 (ill.).
- Frank Elgar: Van Gogh. Leben und Werk, München, 1959, S. 166 (ill.).
- Andreas Burnier: De trein naar Tarascon. Roman, Amsterdam: Querido, 1986, Titelblatt.
- Julius Meier-Graefe: Vincent van Gogh, der Zeichner, Berlin, 1928, ill. No. 33.
- Van Gogh, hrsg. von Ronald Pickvance, Ausst.-Kat. Fondation Pierre Gianadda, Martigny, Martigny, 2000, No. 47, S. 204 (ill.).
- Hammacher Abraham Marie: Van Gogh (Les Grands maı̂tres du dessin), Mailand: A. Martello, 1953, ill. No. 19.
- Fer Remmers/Hennie Engbersen: ZienderOgen Kunst voor de Basisvorming. Onderbouwdeel vbo/mavo, Den Bosch: Malmberg, 1993, ill. No. 6.2.
- «B» [?]: «Der Zeichner Vincent van Gogh», in: Prof. Dr. Georg Biermann (Hrsg.): Der Cicerone. Halbmonatsschrift für Künstler/Kunstfreunde und Sammler, XX. Jahrgang 20), Leipzig: Klinkhardt & Biermann Verlag, 1928, S. 34 (ill.).
- Fritz Erpel: Sämtliche Briefe; Band 4: An den Bruder Theo, Bd. 4 von 6, Berlin: Henschelverl. Kunst u. Gesellschaft, 1965, ill. No. 189.
- Jan van Keulen: Met van Gogh in de Provence. Verblijf, breven, werk, Den Haag: Staatsuitgeverij, 1987, S. 50 (ill.).
- Van Gogh in Arles, hrsg. von Ronald Pickvance, Ausst.-Kat. Metropolitan Museum of Art, New York: Metropolitan Museum of Art, 1984, No. 18, S. 60 (ill.).
- Jahresbericht 1940, hrsg. von Zürcher Kunstgesellschaft, Zürich, 1941, S. 8.
- The Real Van Gogh. The artist and his letters, hrsg. von Ann Dumas, Ausst.-Kat. The Royal Academy London, London, 2010, No. 88.